Đồng hương Bến Tre tại Thành phố Hồ Chí Minh tích cực tham gia hoạt động nơi cư ngụ, chấp hành tốt luật pháp, giữ mối quan hệ gắn bó với quê hương; đoàn kết tương trợ giúp đõ lẫn nhau và vận động hỗ trợ quê nhà
BLL Thành phố Bến Tre
BLL Huyện Bình Đại
BLL Huyện Ba Tri
BLL Huyện Chơ Lách
BLL Huyện Châu Thành
BLL Huyện Giồng Trôm
BLL Huyện Mỏ Cày Bắc
BLL Huyện Mỏ Cày Nam
BBL Huyện Thạnh Phú
  1. Công viên Nghĩa trang Phúc An Viên
  2. Đang cập nhật
  3. Đang cập nhật
  4. Đang cập nhật
  
  
2719088
Người Bến Tre
 
Huỳnh Tấn Phát – Phong trào Xếp bút nghiên
Kiến trúc sư Huỳnh Tấn Phát sinh ngày 15 tháng 2 năm 1913, tại xã Châu Hưng, huyện Bình Đại,tỉnh Bến Tre. Khi đến tuổi học trung học, ông lên Sài Gòn học trường Pétrus Ký.

Huỳnh Tấn Phát trong thời kỳ chống Pháp còn có tên gọi là Sáu Phát, thời chống Mỹ đổi là Tám Chí. Ông sinh ngày 15-2-1913 tại Châu Hưng, huyện Bình Đại, tỉnh Bến Tre (trước thuộc Mỹ Tho) trong một gia đình địa chủ phá sản.
 

Hồi nhỏ học Trường trung học Mỹ Tho. Chứng kiến cảnh khủng bố của địch trong phong trào 1930 ở Cai Lậy nên ý thức cách mạng nung nấu trong ông sâu đậm gấp bội. Lên Sài Gòn theo học Trường Petrus Ký với niềm mong ước thiết tha có thêm kiến thức để làm được những điều lớn lao tốt đẹp.
 

Năm 1933, ông ra Hà Nội thi đỗ vào Trường Mỹ thuật Đông Dương. Để có tiền ăn học ông tham gia giảng dạy ở Trường Thăng Long - Hà Nội, viết báo La Lutte (Tranh Đấu), báo Le Travail (Lao Động) ở Bắc Kỳ. Thiết kế nhà dân để có thêm thu nhập.
 

Giữa năm 1936, hưởng ứng phong trào Đông Dương Đại hội, ông hoạt động trong Tổng hội Sinh viên Đông Dương, Hội Ái hữu sinh viên Nam Kỳ. Tháng 1-1937, ông lập đoàn sinh viên học sinh lên gặp Godart để trình “Tập thư thỉnh nguyện” đòi dân chủ theo chủ trương của phong trào Bình dân.
 

Là một sinh viên vừa thông minh vừa chuyên cần, sau năm năm học tập, ông đỗ thủ khoa ngành Kiến trúc. Trở về Sài Gòn, ông thực tập tại văn phòng kiến trúc sư Chauchon, người Pháp. Tuy mới ra trường nhưng năng lực sáng tạo của kiến trúc sư Huỳnh Tấn Phát rất dồi dào, ông được giao ngay thiết kế một công trình quy mô khá lớn, đó là Câu lạc bộ Thuỷ quân, cao 5 tầng và một tầng hầm. Công trình này về sau Chính quyền Sài Gòn dùng làm Phủ Thủ tướng, nay là Văn phòng II Phủ Thủ tướng (số 7 đường Lê Duẩn). Câu lạc bộ Thuỷ quân tuy là công trình đầu tay của kiến trúc sư Huỳnh Tấn Phát, song giải pháp tổ chức không gian khá sinh động, tạo được nhiều góc nhìn đẹp, đường nét hình khối kiến trúc hiện đại. Hình dáng mô phỏng như một con tàu đang lướt sóng ra khơi, phù hợp với nội dung và tính chất công trình. Câu lạc bộ Thuỷ quân là niềm tự hào của kiến trúc sư Việt Nam lúc bấy giờ, qua đó danh tiếng của kiến trúc sư Huỳnh Tấn Phát được giới nghề người Pháp kính nể và khách hàng tín nhiệm, nên công việc của ông khá nhiều, không những thiết kế xây dựng nhiêù biệt thự, nhà mặt phố ở Sài Gòn - Gia Định mà còn có nhiều công trình ở các tỉnh Mỹ Tho, Cần Thơ, Long Xuyên, Đà Lạt, v.v…
 

Là học trò của các kiến trúc sư người Pháp truyền bá trào lưu kiến trúc hiện đại, đồng thời sáng lập phong cách Kiến trúc Đông Dương, kiến trúc sư Huỳnh Tấn Phát chịu ảnh hưởng kiến trúc hiện đại song đã tiếp thu những tinh hoa của kiến trúc truyền thống và khai thác trong ý tưởng sáng tác kiến trúc các công trình biệt thự, nhà ở.
 

Ngôi biệt thự ở 40/ 40 Lò Heo (cũ) nay là phường 4, quận Bình Thạnh được xây dựng ở ven kênh rạch nên có tầng hầm choãi cao, tạo nên lớp đế vững chãi để tránh ẩm, ngập lụt, ngôi nhà này có nhiều hiên chái, kết hợp các lớp mái ngói cao thấp xoè rộng tạo nên những điểm nhìn đẹp và thoáng mát. Có thể nói, đây là một trong những tác phẩm giá trị nhất của kiến trúc sư Huỳnh Tấn Phát. Tiếc thay hiện nay công trình đang bị xuống cấp nghiêm trọng và đang sụp đổ từng bộ phận, hư hỏng như một phế tích. Ngôi biệt thự 150 đường Nguyễn Đình Chiểu, quận 3 (nay là Lãnh sự quán Nhật Bản) có may mắn hơn được các chủ nhân giữ gìn bảo quản rất tốt, do đó còn giữ được hình khối, đường nét và tỷ lệ chuẩn mực, vẻ đẹp tinh tế của công trình mà tác giả tạo nên. Toà biệt thự số 6 Nguyễn Huy Lượng, quận Bình Thạnh có cấu trúc rất Á Đông, phù hợp với vùng khí hậu nhiệt đới, nơi nắng gắt, mưa rào. Để khắc phục những nhược điểm khí hậu địa phương, kiến trúc sư Huỳnh Tấn Phát đã tạo nên những mái đón, mái đua và các lớp hiên, chái, nhà cầu có mảng tối mảng sáng hài hoà với nhau và hài hoà với sân vườn bao quanh. Biệt thự số 1 Bà Huyện Thanh Quan, quận 3 và 38 Phan Đăng Lưu, quận Bình Thạnh, 270 Bạch Đằng (nay chủ mới đã cải tạo khác trước) cũng có những tìm tòi mới, tạo nên không gian sinh hoạt nghỉ ngơi tốt.
 

Năm 1941, kiến trúc sư Huỳnh Tấn Phát đoạt Giải Nhất cuộc thi thiết kế Khu trung tâm Hội chợ – Triển lãm Đông Dương, dự kiến xây dựng ở vườn Ông Thượng (nay là vườn hoa Tao Đàn) Sài Gòn do Decoux - Toàn quyền Đông Dương hồi đó tổ chức .
 

Ở bên hồ Xuân Hương - Đà Lạt có hai ngôi biệt thự ven hồ được kiến trúc sư Huỳnh Tấn Phát thiết kế vào năm 1942, trong đó ngôi biệt thự An Hoá không những có không gian hài hoà với cảnh quan, hình thức đẹp, tổ chức các phòng chức năng hợp lý mà còn góp phần tạo nên cảnh hồ thêm thơ mộng, trữ tình .
 

Những năm đầu thập niên 40 thế kỷ XX, tình hình chính trị thế giới và Đông Dương có nhiều biến đổi. Nước Pháp khủng hoảng chính trị trầm trọng. Châu Á, Nhật Bản tăng cường quân sự chuẩn bị xâm chiếm Đông Dương. Ở Việt Nam phong trào cách mạng phát triển ngày một mạnh mẽ ở các thành thị và nông thôn. Thực dân Pháp củng cố địa vị ở chính quốc và thuộc địa,…
 

Thời gian này kiến trúc sư Huỳnh Tấn Phát có điều kiện để làm giầu một cách chính đáng, song ông đã gác văn phòng kiến trúc sang một bên để bước vào cuộc chiến đấu giành độc lập dân tộc. Ông trở thành một trong những trí thức cách mạng có sức lôi cuốn mạnh mẽ đối với trí thức và thanh niên Sài Gòn hồi đó.
 

Ông làm Chủ nhiệm báo Thanh Niên từ năm 1944, tờ báo trở thành cơ quan ngôn luận của Hội truyền bá Quốc ngữ, với khuynh hướng chống Pháp - Nhật xây dựng và phát triển phong trào Thanh niên tiền phong.
Tháng 3-1945, kiến trúc sư Huỳnh Tấn Phát được vinh dự đứng trong hàng ngũ của Đảng Cộng sản Việt Nam.

 

Trong giai đoạn này, mỗi khi có điều kiện ông lại thiết kế những công trình phục vụ cách mạng. Kỳ đài cao 15m ghi tên 11 vị trong Uỷ ban Hành chính lâm thời Nam Bộ tại ngã tư đường Charner (Nguyễn Huệ) và Bonard (Lê Lợi), ông thiết kế và chỉ đạo thực hiện trong đêm 24-8-1945 đến sáng hôm sau thì xong, công trình đã gây được ấn tượng tốt đẹp về Cách mạng đối với nhân dân trong ngày cướp chính quyền ở Sài Gòn.
 

Ngày 9-10-1945, kiến trúc sư Huỳnh Tấn Phát dẫn đầu đoàn thanh niên Nam Bộ từ miền Nam ra gặp Bác Hồ và dự Đại hội Thanh niên toàn quốc tại Hà Nội. Đây là một trong những sự kiện lớn lao trong cuộc đời ông.
 

Sau Hội nghị Geneve, năm 1954, ông được Đảng phân công hoạt động ở nội thành Sài Gòn. Để tạo thế công khai hợp pháp, ông làm việc tại văn phòng của kiến trúc sư Nguyễn Hữu Thiện. Từ đấy ông lại có dịp sáng tác nhiều. Đồ án thiết kế của ông tham dự cuộc thi thiết kế Nhà Văn hoá dự kiến xây dựng ở Khám Lớn - Sài Gòn đoạt Giải Nhì (không có Giải Nhất).
Những năm kháng chiến chống Mỹ, với cương vị Chủ tịch Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hoà miền Nam Việt Nam, bận rộn suốt ngày đêm, song ông vẫn không rời cây bút vẽ. Ông coi việc thiết kế nhà cửa là thú vui tao nhã, ông đã thiết kế và chỉ đạo xây dựng nhiều phòng họp, hội trường, nơi ăn chốn ở phục vụ cho các đại biểu về dự các hội nghị tại vùng căn cứ cách mạng. Đặc biệt là hội trường cho Đại hội Mặt trận dân tộc Giải phóng đặc khu Sài Gòn - Chợ Lớn. Hội trường đại hội Mặt trận dân tộc Giải phóng miền Nam lần thứ nhất ở R (Lò Gò) đều bằng tre gỗ nứa lá, nhưng đã khéo xử lý rừng cây tán lá rậm rạp để có hội trường rộng rãi khang trang đẹp đẽ.

 

Trong những ngày cuối tháng 10-1995, người viết bài này được sự giúp đỡ của bà Bùi Thị Nga - phu nhân của cố kiến trúc sư Huỳnh Tấn Phát - đã phát hiện hơn 60 bản vẽ trên giấy pơluya đã ố vàng do kiến trúc sư Huỳnh Tấn Phát - lúc bấy giờ là Chủ tịch Chính phủ lâm thời Cộng hoà miền Nam thiết kế về Thủ phủ Lộc Ninh (1972) - căn cứ Cách mạng của Chính phủ lâm thời Cộng hoà miền Nam Việt Nam. Tập bản vẽ này gồm thiết kế quy hoạch hàng chục công trình công cộng như nhà hành chính, Đài Liệt sĩ, Đền thờ Bác, khu giao tế, cung thiếu nhi, nhà văn hoá - thông tin, nhà hát ngoài trời, hội trường, khách sạn, cửa hàng bách hoá, chợ, trường học, bệnh viện, khu thể dục thể thao, vv… Những phác thảo này là bút tích duy nhất về sáng tác kiến trúc của kiến trúc sư Huỳnh Tấn Phát còn lưu lại, qua đó minh chứng thêm ông là người uyên bác, có đầu óc thiết kế về quy hoạch đô thị và công trình. Bố cục phân khu chức năng chặt chẽ, tổ chức không gian rất sinh động. Đồng thời cũng cho thấy bút pháp thể hiện già dặn, là cây bút vẽ phối cảnh cừ khôi. Tập bản vẽ này còn cho thấy những ý tưởng lớn lao của ông về xây dựng một Thủ phủ của chính quyền cách mạng miền Nam trong một giai đoạn lịch sử cách mạng giải phóng dân tộc .
 

Sau ngày miền Nam được giải phóng, đất nước thống nhất, kiến trúc sư Huỳnh Tấn Phát được cử làm Phó Thủ tướng Chính phủ kiêm Chủ nhiệm Uỷ ban Xây dựng cơ bản Nhà nước, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam. Ông lại có dịp bình tâm hoạt động nghề kiến trúc sư. Ông làm Trưởng ban chỉ đạo Quy hoạch Thủ đô và chủ nhiệm đồ án thiết kế xây dựng thủ đô Hà Nội. Đồ án này đã vạch ra những nét cơ bản cho sự phát triển Thủ đô sau này. Ông đã chỉ đạo và góp ý kiến các dự án thiết kế quy hoạch các đô thị trong cả nước như thành phố Hồ Chí Minh, Phan Thiết, Nha Trang, Vũng Tàu - Côn Đảo, Tây Ninh, Lạng Sơn,… Ông đã trực tiếp sơ phác tìm ý cho Nhà hát Hoà Bình, quận 10, thành phố Hồ Chí Minh, đồng tác giả với kiến trúc sư Nguyễn Thành Thế về công trình này. Ông đã trực tiếp chỉ đạo và góp nhiều ý kiến phác thảo kiến trúc cho các công trình ở Thủ đô như Sân bay Quốc tế Nội Bài, Cung Thiếu nhi Trung ương, Trường đại học Sư phạm Hà Nội, Bảo tàng Hồ Chí Minh… Với cương vị Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam (1983-1989), ông đã làm Chủ tịch Hội đồng chấm thi đồ án kiến trúc dự thi Quốc tế, ông đã góp ý các đồ án nâng cao hơn về ý tưởng, giải pháp kiến trúc cũng như trong việc xét chọn những đồ án chất lượng cao để dự giải như đồ án: “Nhà ở làng hoa Hà Nội”, “Không gian Alibaba”, “Tồn tại hay không tồn tại”,… Kết quả là cuối thập niên 80 của thế kỷ XX kiến trúc sư trẻ nước ta có nhiều đồ án đoạt Giải Nhất trong các cuộc thi kiến trúc Quốc tế.
 

Tháng 4 năm 1989, kiến trúc sư Huỳnh Tấn Phát tuổi đã cao, sức đã yếu, nhưng toàn thể Đại hội Kiến trúc sư Việt Nam lần thứ IV vẫn bầu ông làm Chủ tịch Danh dự.
 

Kiến trúc sư Huỳnh Tấn Phát được bầu vào Đại biểu Quốc hội các khoá 1,2,3,6,7.8. Nhà nước đã thưởng ông nhiều Huân chương: Huân chương Sao Vàng, Huân chương Hồ Chí Minh, Huân chương Kháng chiến Hạng Nhất, Huân chương Kháng chiến chống Mỹ cứu nước Hạng Nhất, Huân chương Đại Đoàn kết Dân tộc, Huy hiệu 40 năm tuổi Đảng. Do bệnh huyết áp gây tai biến mạch máu não ông đã từ trần hồi 0giờ30 phút, ngày 30 tháng 9 năm 1989 tại thành phố Hồ Chí Minh.
 

Năm 1996, cố kiến trúc sư Huỳnh Tấn Phát có vinh dự được Chủ tịch nước trao Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học – Nghệ thuật, đợt I, với các tác phẩm : Quy hoạch thủ đô Hà Nội thiết kế năm 1981; chỉ đạo trực tiếp tham gia thiết kế các công trình: Sân bay Quốc tế Nội Bài, Trường đại học Sư phạm Hà Nội, Cung Thiếu nhi Trung ương, thiết kế năm 1978; Bảo tàng Hồ Chí Minh, thiết kế năm 1979-1985.
 

Kiến trúc sư Huỳnh Tấn Phát xứng đáng là một trí thức cách mạng thời đại Hồ Chí Minh. Ông là tấm gương sáng cho các thế hệ kiến trúc sư Việt Nam học tập.

 

Đăng Dương (ST)
Thông tin khác
Bánh tét tình quê ngày Tết Nguyên đán
Làng nghề bánh tráng Mỹ Lồng
Du lịch Bến Tre và triển vọng phát triển trong năm 2013
Phạm Ngọc Thảo – “Nếu chết, xin chết trên đất nước Việt Nam”
Vị tướng thứ 23 của xứ dừa
Vài đặc sản đặc trưng góp cùng ngày hội trái cây ngon
Vươn xa xứ dừa Việt Nam
Lịch sử chiếc áo bà ba
Sinh viên Việt Nam học ở Mỹ xếp thứ 9 thế giới
Lãnh binh Nguyễn Ngọc Thăng
Hảo nghĩa khả phong – Quỹ học bổng mang tên Lê Thị Mẫn
Vài nét về sự hiện diện của cây dừa ở Bến Tre
Video Clip
donghuongbentre@gmail.com
Hình ảnh    
Bản quyền © 2008 thuộc về Ban Liên lạc Đồng hương tỉnh Bến Tre tại TP.Hồ Chí Minh.. Thiết kế và phát triển bởi Khanhle